Điều kiện rút Bảo hiểm xã hội 1 lần: Cập nhật mới nhất cần biết
Rút Bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần luôn là chủ đề được đông đảo người lao động quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế có nhiều biến động hoặc khi muốn chuyển hướng kinh doanh, nghỉ việc dài hạn. Với Luật BHXH mới nhất (áp dụng từ 01/07/2025), có khá nhiều điểm điều chỉnh quan trọng mà người lao động cần nắm rõ để bảo vệ quyền lợi của mình.
Mục lục
1. Khi nào người lao động được rút BHXH 1 lần?
2. Thay đổi quan trọng áp dụng từ năm 2026
3. Cách tính tiền rút BHXH 1 lần đơn giản
4. Hồ sơ thủ tục cần chuẩn bị
5. Có nên rút BHXH 1 lần hay để dành hưởng lương hưu?
Dưới đây là các thông tin chi tiết và cập nhật nhất.
1. Khi nào người lao động được rút BHXH 1 lần?
Theo quy định hiện hành, người lao động đang tham gia BHXH bắt buộc sẽ được quyền rút tiền BHXH một lần nếu rơi vào một trong các trường hợp sau:
Chưa đủ năm đóng để nhận lương hưu: Đã đến tuổi nghỉ hưu theo quy định nhưng thời gian đóng BHXH chưa đủ 15 năm (nếu không chọn hưởng trợ cấp hằng tháng).
Định cư nước ngoài: Người lao động chuẩn bị ra nước ngoài để định cư lâu dài.
Mắc bệnh hiểm nghèo: Đang mắc các bệnh nguy hiểm như ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, HIV/AIDS…
Suy giảm khả năng lao động: Người bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc thuộc diện khuyết tật đặc biệt nặng.
Trường hợp phổ biến nhất (Nghỉ việc 1 năm): Đã nghỉ việc, ngưng tham gia BHXH bắt buộc (và cũng không tham gia BHXH tự nguyện) sau 12 tháng liên tục, đồng thời có tổng thời gian đóng BHXH dưới 20 năm.
Lực lượng vũ trang: Quân nhân, công an phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không tiếp tục tham gia BHXH.
2. Thay đổi quan trọng áp dụng từ năm 2026 (Luật BHXH 2024)
Lưu ý đặc biệt, từ ngày 01/07/2025 (thời điểm Luật BHXH 2024 có hiệu lực), quy định rút BHXH 1 lần sẽ được chia thành 2 nhóm:
Với người bắt đầu đóng BHXH trước 01/07/2025: Quyền lợi không thay đổi. Nếu bạn nghỉ việc sau 12 tháng và đóng chưa đủ 20 năm, bạn vẫn được phép rút BHXH 1 lần như bình thường.
Với người bắt đầu đóng BHXH TỪ 01/07/2025 trở đi: Sẽ KHÔNG được giải quyết rút BHXH 1 lần với lý do “nghỉ việc sau 12 tháng”. Nhóm này chỉ được rút trong các trường hợp đặc biệt như: Đến tuổi hưu nhưng chưa đủ năm đóng, định cư nước ngoài, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc suy giảm khả năng lao động >81%.
3. Cách tính tiền rút BHXH 1 lần đơn giản
Số tiền bạn nhận được sẽ phụ thuộc vào số năm bạn đã đóng và mức lương bình quân bạn tham gia BHXH. Công thức cơ bản như sau:
Mức hưởng = (1,5 x Mức bình quân tiền lương x Số năm đóng trước 2014) + (2 x Mức bình quân tiền lương x Số năm đóng từ 2014 trở đi)
Trong đó:
Mỗi năm đóng BHXH trước năm 2014: Tính bằng 1.5 tháng lương bình quân.
Mỗi năm đóng BHXH từ năm 2014 trở đi: Tính bằng 2 tháng lương bình quân.
Nếu đóng chưa đủ 1 năm: Mức hưởng bằng 22% tổng số tiền lương đã đóng, tối đa không quá 2 tháng lương bình quân.
Lưu ý: Mức tiền lương đóng bảo hiểm của các năm trước sẽ được nhân thêm một “hệ số trượt giá” do Nhà nước quy định để tránh lạm phát.
4. Hồ sơ thủ tục cần chuẩn bị
Để tiến hành làm thủ tục rút BHXH 1 lần (đối với trường hợp nghỉ việc sau 1 năm), người lao động mang hồ sơ đến cơ quan BHXH Quận/Huyện nơi mình đang cư trú (có thể là nơi thường trú hoặc tạm trú, ví dụ tại Đà Nẵng bạn có thể nộp ở BHXH quận Hải Châu, Thanh Khê…).
Hồ sơ bao gồm:
Sổ Bảo hiểm xã hội (bản gốc, đã được chốt sổ bởi công ty cũ).
Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần (Mẫu số 14-HSB, bạn có thể lấy và điền tại cơ quan BHXH).
Căn cước công dân (CCCD) bản gốc để đối chiếu.
Với các trường hợp khác (định cư, bệnh tật…), bạn sẽ cần bổ sung thêm Visa/Thẻ xanh, hoặc Hồ sơ bệnh án/Biên bản giám định y khoa tương ứng.
5. Có nên rút BHXH 1 lần hay để dành hưởng lương hưu?
Tuy khoản tiền rút 1 lần có thể giải quyết nhanh chóng các khó khăn tài chính trước mắt, nhưng xét về lâu dài, người lao động sẽ chịu khá nhiều thiệt thòi:
Thiệt hại về tiền: Tổng số tiền bạn đóng vào quỹ hưu trí mỗi năm là 2.64 tháng lương (bạn đóng 8%, công ty đóng 14%). Nhưng khi rút 1 lần (sau 2014), bạn chỉ nhận lại được 2 tháng lương cho mỗi năm đã đóng.
Mất cơ hội nhận lương hưu hàng tháng: Đây là nguồn thu nhập an toàn, ổn định nhất khi về già và sẽ được nhà nước điều chỉnh tăng theo thời gian.
Không có thẻ Bảo hiểm y tế (BHYT) miễn phí: Người nhận lương hưu sẽ được cấp BHYT miễn phí với mức thanh toán khám chữa bệnh lên tới 95%.
Mất chế độ tử tuất: Nếu để hưởng hưu trí, khi người lao động qua đời, người thân sẽ được nhận trợ cấp mai táng (bằng 10 tháng lương cơ sở) và trợ cấp tuất hàng tháng/một lần.
Lời khuyên: Chỉ nên rút BHXH 1 lần khi thực sự cần tiền khẩn cấp để trang trải cuộc sống hoặc làm vốn kinh doanh. Nếu không, hãy bảo lưu thời gian đóng để khi có cơ hội đi làm lại, bạn có thể cộng dồn số năm và hướng tới một tuổi già an tâm hơn.
